• بازدید از پل کمربندی شهرستان تاکستان

    بازدید از پل کمربندی شهرستان تاکستان

    آیت الله اسلامی امام جمعه مردم شریف شهرستان تاکستان، از پروژه پل کمربندی شهرستان تاکستان بازدید کردند. ادامه مطلب
  • دیدار با ریاست دادگستری شهرستان الوند

    دیدار با ریاست دادگستری شهرستان الوند

    آقای اصلانلو ریاست محترم دادگستری شهرستان الوند با حضور در دفتر آیت الله اسلامی با ایشان ادامه مطلب
  • دیدار با نماینده شهرستان تاکستان

    دیدار با نماینده شهرستان تاکستان

    حاج بهمن طاهرخانی نماینده مردم شریف شهرستان تاکستان با حضور در دفتر آیت الله اسلامی با ادامه مطلب
  • اقامه نماز جمعه به امامت آیت الله اسلامی

    اقامه نماز جمعه به امامت آیت الله اسلامی

    امام جمعه محترم شهرستان تاکستان در خطبه اول نماز جمعه، به این حدیث اشاره کردند که ادامه مطلب
  • شرکت در سمینار ائمه جمعه استان

    شرکت در سمینار ائمه جمعه استان

    آیت الله اسلامی به منظور شرکت در سمینار ائمه جمعه استان قزوین به خرمدشت سفر کردند. ادامه مطلب
  • شرکت در اجلاس مدیران و موسسان حوزه های علمیه خواهران

    شرکت در اجلاس مدیران و موسسان حوزه های علمیه خواهران

    آیت الله اسلامی نماینده مردم قزوین در مجلس خبرگان رهبری در اجلاس مدیران و موسسان حوزه ادامه مطلب
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6

احکام نمازجمعه (فتوای امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری)

 

یکى از اجتماعات هفتگى مسلمانان نماز جمعه  است و نمازگزاران در روز جمعه مى توانند به جاى نماز ظهرنماز جمعه بخوانند.( تحریرالوسیله ص ۲۳۱ م ۱)

 

احکام نمازجمعه (فتوای امام خمینی(ره) 

 

اهمیّت نماز جمعه

امام خمینى قدّس سرّه در اهمیّت نماز جمعه چنین نگاشته اند:

 

نماز جمعه و دو خطبهء آن مانند حج و نماز عید فطر و قربان از مراسم بزرگ مسلمانان است ولى متأسفانه مسلمانان از وظایف مهم سیاسى این عبادت غافل و ناآگاهند در صورتى که انسانى با اندک مطالعه و دقت در احکام کشورى سیاسى اجتماعى و اقتصادى اسلام در مى یابد که اسلام دین سیاست است و کسى که دین را از سیاست جدا مى داند نادانى است که نه اسلام را مى شناسد و نه سیاست را(تحریرالوسیله ج ۱ ص ۲۳۴ م ۹)

 

چگونگى نماز جمعه و شرایط آن

 واجبات :

نماز جمعه دو رکعت است ; مانند نماز صبح ولى دو خطبه دارد که توسط امام جمعه قبل از نماز ایراد مى شود.

( تحریرالوسیله ج ۱ کتاب الصلاه فروع تلحق بصلاه الجمعه فرع الخامس )

 

مستحبات :

۱-     خواندن حمد و سوره با صداى بلند (توسط امام جمعه )

۲-     خواندن سورهء جمعه  بعد از حمد  در رکعت اوّل (توسط امام جمعه)

۳-    خواندن سورهء منافقون  پس از حمد  در رکعت دوّم (توسط امام جمعه )

خواندن دو قنوت ; یکى در رکعت اوّل پیش از رکوع دیگرى در رکعت دوّم پس از رکوع .

(تحریرالوسیله ج ۱ ص ۲۳۲ الثانى)

شرایط نماز جمعه

۱-    تمام شرایطى که در نماز جماعت باید رعایت شود در نماز جمعه هم معتبر است ; مثل اتصال صفوف .

۲-    باید به جماعت برگزار شود و فرادا صحیح نیست .

۳-    حداقل تعداد افراد براى برپایى نمازجمعه پنج نفر است ; یک نفر امام و چهار نفر مأموم .

۴-    بین دو نماز جمعه حداقل باید یک فرسخ فاصله باشد.) ـ تحریرالوسیله ج ۱ ص ۲۳۱)

 

وظیفهء امام جمعه هنگام ایراد خطبه ها

۱-     باید ایستاده خطبه بخواند.

۲-     بنابر احتیاط واجب  با صداى بلند خطبه بخواند; به طورى که همه مستمعین بشنوند و مى تواند از بلندگو استفاده کند.

۳-     باید بین دو خطبه کمى بنشیند.

۴-     و مستحب است : عمامه بر سر بگذارد. نظیف ترین لباسها را بپوشد و خود را معطر کند. در آغاز خطبه به مستمعین سلام کند. رو به مردم باشد. بر چوب یا عصا یا شمشیرى تکیه کند. هنگام ایراد خطبه نیز با طهارت باشد( تحریرالوسیله  ج ۱ ص ۲۳۱ م ۱۲تا ۱۴)

 

محتواى خطبه ها

 خطبهء اوّل :

۱-     حمد و سپس ثناى الهى را به جا آورد.

۲-    صلوات بر پیامبر و آل او بفرستد (بنابر احتیاط واجب )

۳-    مردم را به تقوا توصیه کند.

۴-    سورهء کوتاهى از قرآن بخواند.

خطبهء دوم :

۱-    حمد و سپاس الهى را به جا آورد.

۲-    بر پیامبر و آل او صلوات بفرستد.

۳-    مردم را به تقوا توصیه کند (بنابر احتیاط واجب

۴-    سورهء کوتاهى از قرآن بخواند (بنابر احتیاط واجب

۵-    بر ائمهء مسلمین (ع ) درود بفرستد و براى مردان و زنان مؤمن طلب آموزش کند (بنابر احتیاط مستحب ).

( تحریرالوسیله ج ۱ کتاب الصلاه القول فى شرائط صلاه الجمعه م ۷ احکام نماز جمعه مطابق با فتوای حضرت امام خمینی (ره) و سزاوار است این مطالب را نیز بگوید.

۱-    آنچه مسلمانان در زندگى دنیا و آخرت به آن نیاز دارند.

۲-    مردم را از آنچه در جهان مى گذرد و به سود و زیان مسلمانان است آگاه کند.

۳-    از مسائل سیاسى و اقتصادى که در استقلال و آزادى آنان دخالت دارد و چگونگى رفتار آنها با سایر ملت هاسخن بگوید.

۴-    مسلمانان را از دخالت دولت هاى ستمگر و استعمارگر در امور سیاسى و اقتصادى که منجر به بهره کشى از آنان مى شود آگاه کند)  تحریرالوسیله ج ۱ ص ۲۳۳و ۲۳۴ م ۷ـ ۸ـ ۹(

 

ویژگیهاى امام جمعه

سزاوار است که امام جمعه این ویژگیها را داشته باشد:

 خطیب بلیغ باشد و مقتضاى حال را با عبارتهاى فصیح خالى از پیچیدگى بیان کند.

 نسبت به آنچه در کشورهاى اسلامى به ویژه کشور خودش مى گذرد آشنا باشد.

 مصالح اسلام و مسلمین را بشناسد. شجاع باشد و سرزنش هیچکس او را از طریق الهى بازندارد.

 در اظهار حق و ابطال باطل صریح باشد.

 آنچه سبب تأثیر کلامش در نفوس مى شود مراعات کند; از جمله :

در شکل و شمایل صالحان باشد.کردارش با موعظه هایش هماهنگ باشد.از آنچه سبب سرزنش کردن خودش یا مسخره کلامش مى باشد حتى زیاد حرف زدن و مزاح کردن بپرهیزد. همهء اینها را براى رضاى خدا و به دور از حب دنیا و ریاست مراعات کند(تحریرالوسیله ج ۱ کتاب الصلاه القول فى شرایط صلاه الجمعه م ۱۴)

استفتاء

س ـ آیا شرکت بانوان در نمازهاى جماعت و نمازجمعه کراهت دارد یا خیر؟

ج ـ کراهت ندارد بلکه در بعضى موارد مطلوب است ( ـ استفتاآت ج ۱ ص ۲۷۲ س ۴۵۶)

 

وظیفهء نمازگزاران جمعه :

۱-    بنابر احتیاط واجب باید به خطبه ها گوش دهند.

۲-    احتیاط مستحب است از سخن گفتن بپرهیزند و چنانچه سخن گفتن سبب از بین رفتن فایدهء خطبه ها و یا گوش ندادن به آنها شود ترک آن واجب است .

 

۳-     احتیاط مستحب است شنوندگان هنگام ایراد خطبه ها رو به امام جمعه بنشینند و بیش از مقدارى که در نماز اجازه داده شده به اطراف نگاه نکنند.(  ـ تحریرالوسیله ج ۱ ص ۲۳۵ م ۱۴)

 

 

احکام نماز جمعه /استفتائات حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله)

 

سؤال  606: نظر جنابعالى درباره شرکت در نماز جمعه با توجه به اينکه در عصر غيبت حضرت حجت(عجل الله تعالى فرجه الشريف) به سر مى‏بريم، چيست؟ اگر افرادى اعتقاد به عدالت امام جمعه نداشته باشند، آيا تکليف شرکت در نماز جمعه از آنان ساقط مى‏شود؟

پاسخ:  هرچند نماز جمعه در عصر حاضر واجب تخييرى است و حضور در آن واجب نيست، ولى با توجه به فوائد و آثار شرکت در آن، سزاوار نيست که مؤمنين خود را از برکات حضور در اين نماز به مجرد تشکيک در عدالت امام جمعه و يا عذرهاى واهى ديگر، محروم سازند.

سؤال  607: معناى وجوب تخييرى در مسأله نماز جمعه چيست؟

پاسخ:  معناى آن اين است که مکلّف در اداى فريضه واجب ظهر روز جمعه بين خواندن نماز جمعه يا نماز ظهر مخير است.

سؤال  608: نظر جنابعالى در مورد شرکت نکردن در نماز جمعه بر اثر بى‌مبالاتى، چيست؟

پاسخ:  ترک حضور و شرکت نکردن در نماز عبادى سياسى جمعه به خاطر اهميت ندادن به آن، شرعاً مذموم است.

سؤال  609: بعضى از مردم به دليل عذرهاى واهى و گاهى بر اثر اختلاف ديدگاهها، در نماز جمعه شرکت نمى‏کنند، نظر جنابعالى در اين‌باره چيست؟

پاسخ:  نماز جمعه هرچند واجب تخييرى است، ولى خوددارى از شرکت در آن به‌صورت دائمى وجه شرعى ندارد.

سؤال  610: آيا اقامه نماز جماعت ظهر همزمان با اقامه نماز جمعه در مکان ديگرى نزديک محل اقامه نماز جمعه جايز است؟

پاسخ:  اين کار فى‌نفسه اشکال ندارد و موجب برائت ذمّه مکلّف از فريضه ظهر جمعه مى‏شود، زيرا در عصر حاضر، نماز جمعه واجب تخييرى است، ولى با توجه به اينکه اقامه نماز جماعت ظهر در روز جمعه در مکانى نزديک محل اقامه نماز جمعه باعث تفرقه صفوف مؤمنين مى‏شود و چه بسا در نظر مردم بى‏احترامى و اهانت به امام جمعه و کاشف از بى‌اعتنايى به نماز جمعه است، بنا بر اين سزاوار است که مؤمنين اقدام به انجام آن نکنند، و حتى در صورتى که مستلزم مفاسد و حرام باشد، واجب است از اقامه آن اجتناب کنند.

سؤال  611: آيا خواندن نماز ظهر در فاصله زمانى بين نماز جمعه و نماز عصر، جايز است؟ اگر نماز عصر را شخصى غير از امام جمعه بخواند، آيا اقتدا به او در نماز عصر جايز است؟

پاسخ:  نماز جمعه مجزى از نماز ظهر است، ولى خواندن آن بعد از نماز جمعه از باب احتياط اشکال ندارد و اقتدا در نماز عصر روز جمعه به غير امام جمعه اشکال ندارد، ولى هرگاه بخواهد با مراعات احتياط در خواندن نماز ظهر پس از خواندن نماز جمعه نماز عصر را به جماعت بخواند، احتياط کامل اين است که به کسى اقتدا نمايد که نماز ظهر را احتياطاً بعد از نماز جمعه خوانده است.

سؤال  612: اگر امام جمعه نماز ظهر را بعد از نماز جمعه نخواند، آيا مأموم مى‏تواند آن را احتياطاً به جا آورد؟

پاسخ:  براى او جايز است.

سؤال  613: آيا بر امام جمعه کسب اجازه از حاکم شرع واجب است؟ مراد از حاکم شرع چه کسى است؟ و آيا اين حکم در شهرهاى دور دست هم جارى است؟

پاسخ:  اصل جواز امامت براى اقامه نماز جمعه متوقف بر اين اجازه نيست، ولى ترتب احکام نصب وى براى امامت جمعه متوقف بر اين است که منصوب از طرف ولى امر مسلمين باشد و اين حکم شامل هر سرزمين و شهرى که ولى امر مسلمين در آن حاکم و مطاع است، مى‏شود.

سؤال  614: آيا جايز است امام جمعه منصوب در صورت نبودن مانع يا معارض نماز جمعه را در غير از مکانى که براى آنجا نصب شده، اقامه نمايد؟

پاسخ:  اين عمل فى‌نفسه جايز است، ولى احکام انتصاب براى امامت جمعه بر آن مترتب نمى‏شود.

 

سؤال  615: آيا انتخاب امام جمعه موقت بايد به وسيله ولى فقيه باشد يا اينکه خود ائمه جمعه مى‏توانند افرادى را به عنوان امام جمعه موقت انتخاب نمايند؟

پاسخ:  جايز است امام جمعه منصوب شخصى را به عنوان جانشين موقت براى خودش انتخاب کند، ولى بر امامت فرد نائب، احکام انتصاب از طرف ولى فقيه مترتب نمى‏شود.

سؤال  616: اگر مکلّف امام جمعه منصوب را عادل نداند و يادر عدالت او شک داشته باشد، آيا براى حفظ وحدت مسلمانان مى‏تواند به او اقتدا کند؟ آيا کسى که در نماز جمعه شرکت نمى‏کند، جايز است ديگران را تشويق به عدم حضور در آن نمايد؟

پاسخ:  اقتدا به کسى که او را عادل نمى‏داند و يا در عدالت وى شک دارد، صحيح نيست و نماز جماعت او هم صحيح نمى‏باشد، ولى حضور و شرکت در نماز جماعت براى حفظ وحدت اشکال ندارد، و در هر صورت حق ندارد ديگران را ترغيب و تشويق به عدم حضور در نماز جمعه کند.

سؤال  617: شرکت نکردن در نماز جمعه که براى مکلّف دروغگويى امام جمعه آن ثابت شده است، چه حکمى دارد؟

پاسخ:  مجرد کشف خلاف چيزى که امام جمعه گفته، دليل بر دروغگويى او نيست، زيرا ممکن است گفته او از روى اشتباه يا خطا و يا توريه باشد، و سزاوار نيست انسان به مجرد توهّم خروج امام جمعه از عدالت، خود را از برکات نماز جمعه محروم نمايد.

سؤال  618: آيا تشخيص و احراز عدالت امام جمعه منصوب از طرف امام راحل يا ولى فقيه عادل، بر مأموم واجب است، يا اينکه انتصاب او به امامت جمعه براى اثبات عدالت وى کافى است؟

پاسخ:  اگر نصب او به امامت جمعه موجب وثوق و اطمينان مأموم به عدالت وى شود، در صحّت‏ اقتدا به او کافى است.

سؤال  619: آيا تعيين امام جماعت براى مساجد از طرف علماى مورد اطمينان، يا تعيين ائمه جمعه از طرف ولىّ امر مسلمين، نوعى شهادت بر عدالت آنان محسوب مى‏شود يا اينکه بايد درباره عدالت آنان تحقيق شود؟

پاسخ:  اگر نصب امام جمعه يا جماعت موجب اطمينان به عدالت وى شود، اقتدا به او جايز است.

سؤال  620: در صورت شک در عدالت امام جمعه و يا خداى نکرده يقين به عدم آن، آيا اعاده نمازهايى که پشت سر او خوانده‏ايم، واجب است؟

پاسخ:  اگر شک در عدالت يا يقين به عدم عدالت بعد از فراغ از نماز باشد، نمازهاى خوانده شده صحيح است و اعاده آنها واجب نيست.

سؤال  621: شرکت در نماز جمعه که از طرف دانشجويان کشورهاى اسلامى در کشورهاى اروپايى و غير آنها برگزار مى‏شود و بيشتر شرکت کنندگان در آن و همچنين امام جمعه از برادران اهل سنت هستند، چه حکمى دارد؟ و در اين صورت آيا خواندن نماز ظهر بعد از اقامه نماز جمعه واجب است؟

پاسخ:  شرکت در آن براى حفظ وحدت و اتحاد مسلمانان اشکال ندارد و خواندن نماز ظهر واجب نيست.

سؤال  622: در يکى از شهرهاى پاکستان مدت چهل سال است که نماز جمعه برگزار مى‏شود. در حال حاضر شخصى بدون رعايت فاصله شرعى بين دو نماز جمعه، اقدام به برگزارى نماز جمعه ديگرى نموده که منجر به بروز اختلاف بين نمازگزاران شده است، اين عمل شرعاً چه حکمى دارد؟

پاسخ:  انجام هر گونه کارى که منجر به بروز اختلاف بين مؤمنين و پراکندگى صفوف آنان شود، جايز نيست، چه رسد به مثل نماز جمعه که از شعائر اسلامى و از مظاهر وحدت صفوف مسلمانان است.

سؤال  623: خطيب مسجد جامع جعفرى در راولپندى اعلام نموده که نماز جمعه به علت کارهاى ساختمانى در آن برگزار نخواهد شد، و اکنون که عمليات تعمير مسجد به پايان رسيده، با مشکلى مواجه شده‏ايم و آن اينکه در فاصله چهار کيلومترى ما نماز جمعه در مسجد ديگرى اقامه مى‏شود. با توجه به مسافت مزبور آيا اقامه نماز جمعه در مسجد جامع جعفرى صحيح است يا خير؟

پاسخ:  اگر فاصله بين دو نماز جمعه يک فرسخ شرعى نباشد، نماز جمعه‏اى که بعد از نماز جمعه اول برگزار مى‏شود، باطل است و در صورتى که مقارن هم اقامه شوند هر دو باطل مى‏باشند.

سؤال  624: آيا خواندن نماز جمعه که به‌صورت جماعت اقامه مى‏شود، به‌طور فرادى صحيح است؟ بدين معنى که شخصى نماز جمعه را به‌صورت فرادى در کنار کسانى که آن را به نحو جماعت برگزار مى‏کنند، بخواند.

پاسخ:  از شرايط صحّت‏ نماز جمعه، اين است که به‌صورت جماعت اقامه شود. نماز جمعه به نحو فرادى صحيح نيست.

سؤال  625: کسى که نمازش شکسته است آيا مى‏تواند آن را به‌صورت جماعت پشت سر امام جمعه بخواند؟

پاسخ:  نماز جمعه از مأموم مسافر صحيح و مجزى از نماز ظهر است.

سؤال  626: آيا ذکر نام مبارک حضرت زهرا(سلام‌الله‌عليها) به عنوان يکى از ائمه مسلمانان در خطبه دوم نماز جمعه واجب است؟ يا اينکه واجب است ذکر نام آن حضرت به قصد استحباب باشد؟

پاسخ:  عنوان ائمه مسلمين شامل حضرت زهراى مرضيه(عليهاالسلام) نمى‏شود و ذکر نام مبارک آن حضرت در خطبه نماز جمعه واجب نيست، ولى تبرک جستن به ذکر نام شريف آن حضرت اشکال ندارد، بلکه امرى پسنديده و موجب اجر و ثواب است.

سؤال  627: در حالى که امام جمعه نماز جمعه را اقامه مى‏کند، آيا مأموم مى‏تواند براى خواندن نماز واجب ديگرى به او اقتدا نمايد؟

پاسخ:  صحّت‏ آن، محل اشکال است.

سؤال  628: آيا خواندن خطبه‏هاى نماز جمعه قبل از وقت ظهر شرعى صحيح است؟

پاسخ:  خواندن آن قبل از زوال جايز است، ولى احتياط آن است که قسمتى از آن در وقت ظهر باشد.

سؤال  629: اگر مأموم چيزى از خطبه‏هاى نماز جمعه را درک نکند، بلکه فقط هنگام نماز حاضر شود و به امام جمعه اقتدا نمايد. آيا نماز او صحيح و مجزى است؟

پاسخ:  نماز او صحيح و مجزى است، حتى اگر امام را در رکوع رکعت آخر نماز جمعه درک کند.

سؤال  630: نماز جمعه در شهر ما يک ساعت و نيم بعد از اذان ظهر اقامه مى‏شود، آيا اين نماز مجزى از نماز ظهر است يا اينکه اعاده آن لازم است؟

پاسخ:  وقت نماز جمعه از اول زوال خورشيد شروع مى‏شود و أحوط آن است که از اوائل عرفى زوال در حدود يکى دو ساعت به تأخير نيفتد.

سؤال  631: کسى که توانايى رفتن به نماز جمعه را ندارد، آيا مى‏تواند نمار ظهر و عصر را در اوائل وقت بخواند يا اينکه بايد صبر کند تا نماز جمعه تمام شود و بعد از آن نماز ظهر و عصر را بخواند؟

پاسخ:  صبر کردن بر او واجب نيست و مى‏تواند نماز ظهر و عصر را در اول وقت بخواند.

سؤال  632: اگر امام جمعه منصوب، سالم و حاضر در محل برگزارى نماز جمعه باشد، آيا جايز است، که امام جمعه موقت را مکلّف به اقامه نماز جمعه نمايد؟ آيا صحيح است به امام جمعه موقت اقتدا کند؟

پاسخ:  اقامه نماز جمعه به امامت نايب امام جمعه منصوب و اقتداى امام منصوب به نائب خود اشکال ندارد.

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • اندازه قلم
  • پیش فرض
  • عنوان
  • تاریخ
  • تصادفی
برای نمایش تمام مطالب دکمه SHIFT را نگه دارید و کلیک نمایید بارگذاری مطالب
نمایش تعداد مطالب
5541

www.eslaami.com

پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله علی اسلامی بر اساس برترین تکنولوژی های طراحی وب، با قابلیت نمایش در تمامی دستگاه های کامپیوتر و تبلت و موبایل در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.